Урьдчилсан мэдээ > Сар
Шинэчлэгдсэн: 2020-10-26 07:13:41

Хэвлэх

2020 оны 11-р сарын цаг агаарын урьдчилсан төлөв

2020 ОНЫ 11 ДҮГЭЭР САРЫН

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

 

ТАНЫ АНХААРАЛД

Дэлхийн цаг уурын байгууллагаас тогтоосноор олон жилийн дундаж (ОЖД) утга гэдэг нь 1981 – 2010 оны хоорондох тухайн цаг уурын хэмжигдэхүүний дундаж утгыг авч үздэг. Сарын цаг агаарын урьдчилсан мэдээнд сарын дундаж агаарын температур, нийлбэр хур тунадасны хэмжээг дараах дөрвөн бүс нутгаар тус бүрээр урьдчилан мэдээлнэ.

  • Баруун (Баян-Өлгий, Увс, Ховд, Завхан, Говь-Алтай, Баянхонгор)
  • Төв (Архангай, Өвөрхангай, Хөвсгөл, Булган, Сэлэнгэ, Орхон, Дархан-Уул, Төв)
  • Зүүн (Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар)
  • Говь (Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Говь-Сүмбэр)

Цаг агаарын үзэгдэл нутгийн 30 хувиас хэтрэхгүйгээр зурвас газраар ажиглагдах тохиолдолд "зарим газраар", 30 – 70 хувьд "ихэнх нутгаар", 70 хувиас дээш нутгийг хамрах тохиолдолд "нийт нутгаар" гэсэн нэр томьёо хэрэглэдэг. Дулааны улиралд агаарт болон хөрсний гадарга дээр температур 00 – аас бага болж хүйтрэхийг "цочир хүйтрэл" гэнэ.

Сар, улирлын урьдчилсан мэдээний талаар лавлах бол Ус, цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгийн 11-326606 утсаар холбогдох болон "Ус, цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэнгийн “Орчил урсгал, урт хугацааны прогнозын судалгааны хэлтэс" – ээс тодруулах боломжтой.

 

Уур амьсгалын тойм

Арваннэгдүгээр сард агаарын дундаж температур ОЖД – аар Баян – Өлгий, Завханы зүүн, Хөвсгөлийн баруун болон хойд, Баянхонгорын хойд хэсгээр -16…-20°C, Ховд, Говь–Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговь Дорноговь аймгуудын өмнөд хэсэг болон Өмнөговийн нутгаар -2...-8°C, бусад нутгаар -9°C...-15°C хүйтэн байдаг байна (Зурaг 1).

Зураг 1. 11 дүгээр сарын агаарын температурын ОЖД, [ °С].

Гэвч зарим жил энэ утгаас нилээн хазайдаг. Тухайлбал 1988, 1994, 1995, 2008, 2010, 2013 онуудад ихэнх нутгаар ОЖД – аас 1.0 – 3.0°C-аар дулаан, өдрийн үнэмлэхүй их температур говийн нутгаар 13 – 18°C, бусад нутгаар 5 – 10°C хүрч дулаарсан бол 1981, 1986, 1993, 1996, 2000, 2009 онуудад ихэнх нутгаар ОЖД – аас 1.0-6.0°C – аар хүйтэн байсан бөгөөд 2000 онд үнэмлэхүй бага температур Завхан, Баянхонгор, Архангайн хойд, Хөвсгөлийн баруун хэсгээр 35 – 40 градус, бусад нутгаар 28 – 33 градус хүрч хүйтэрч байв (Зурaг 2).   

Зураг 2. 11 дүгээр сарын агаарын температурын олон жилийн явц

(Улаан – ОЖД-аас дулаан, хөх – ОЖД-аас хүйтэн)

Хур тунадас ОЖД – аар Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутаг, Их нууруудын хотгор, Орхон – Сэлэнгийн сав болон Дорнодын тал нутгаар 6 – 12 мм, Алтайн уулархаг нутаг болон Дундговийн өмнөд хэсгээр 0 – 2 мм, бусад нутгаар 2 – 4 мм хур тунадас ордог байна (Зурaг 3).

Зураг 3. 11 дүгээр сарын нийлбэр хур тунадасны ОЖД, [мм].

Гэвч 1987, 1990, 2003, 2012 онуудад төв болон зүүн зүгийн нутгаар, 2009 онд нутгийн баруун хагаст ОЖД–аас 1–3 дахин их цас орсон бол 1988, 1995, 2005 – 2008, 2014, 2018 онд ихэнх нутгаар дунджаас бага цас орсон байна (Зурaг 4)

Зураг 4. 11-р сарын нийлбэр хур тунадасны олон жилийн явц

[Ногоон – ОЖД-аас ахиу, шар – ОЖД-аас бага]

X–XII сарын агаарын дундаж температур болон хоногийн хамгийн их, бага температурын явцыг нийт нутгаар (1981–2019) дундажлан харахад агаарын дундаж температур 10 дугаар сарын гуравдугаар арав хоногоос 0°C, 11 дугаар сарын 5– аас эхлэн -5°C, 11 дугаар сарын 14– нөөс -10°C – аас бага болж тус тус хүйтэрч эхэлж байна. Өөр хэлбэл нийт нутгаар хоногийн агаарын температур тогтмол хасах утгатай болно. Харин бүс нутаг тус бүрээр гаргасан явцаас харахад баруун, төв, зүүн зүгийн бүсэд нийт нутгаар тооцоолсонтой ижил үр дүн ажиглагдаж байгаа бол говийн бүс нутагт харьцангуй хойно буюу 11-р сарын 5 – наас 0°C, 11-р сарын 26-наас -10°C – аас бага болж хүйтэрч байна (Зураг 5).

Зураг 5. X – XII сарын агаарын дундаж болон хамгийн их, бага температурын хоногийн явц /1981 – 2019/

[Улаан – Агаарын хамгийн их температурын явц, Ногоон – Агаарын дундаж температурын явц,

Хөх – Агаарын хамгийн бага температурын явц ]

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Баруун аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур Алтай, Хангайн уулархаг нутаг болон Орхон – Сэлэнгийн сав газраар ОЖД–аас 1.5 – 2°С хүйтэн, бусад нутгаар ОЖД–ийн орчим байна (Зураг 6). Хур тунадас Алтайн уулархаг нутгаар ОЖД–аас ахиу, Алтайн өвөр говиор ОЖД–аас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 7).

Агаарын температур хур тунадасны явцыг (Зураг 8) – д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 5 – 10°С–аар хүйтэрнэ. Харин гуравдугаар арав хоногт ихэнх нутгаар бага зэрэг дулаарна. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар цас орох төлөвтэй байна.

Салхи ихэнх хугацаанд 5 – 10 м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр  зарим газраар 12 – 14 м/с, Алтайн салбар уулсаар зарим үед 16 – 18 м/с хүрч ширүүсэн цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй.

Төвийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур Орхон – Сэлэнгийн сав газар болон төвийн нутгийн хойд хэсгээр ОЖД–аас 1.5 – 20С хүйтэн, бусад нутгаар ОЖД – ийн орчим байна. Хур тунадас нийт нутгаар ОЖД – ийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 6, 7).

Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 9) – д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 5 – 10°С–аар хүйтэрнэ. Харин гуравдугаар арав хоногт ихэнх нутгаар бага зэрэг дулаарна. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар цас орно.

Салхи ихэнх хугацаанд 5 – 10 м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр  зарим газраар 16 – 18 м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

Зүүн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар ОЖД – ийн орчим байх бол хур тунадас Сүхбаатарын өмнөд хэсгээр ОЖД – аас бага, бусад нутгаар ОЖД – ийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 6, 7).

Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 10) – д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр агаарын температур өмнөх үеэсээ 5 – 10°С–аар хүйтэрнэ. Харин гуравдугаар арав хоногт ихэнх нутгаар бага зэрэг дулаарна.

Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар цас орно.

Салхи ихэнх хугацаанд 5 – 10 м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр  зарим газраар 16 – 18 м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

Говийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар ОЖД – ийн    орчим байх бол хур тунадас нутгийн өмнөд хагаст ОЖД – аас ахиу, бусад нутгаар ОЖД – ийн орчим байх төлөвтэй байна (Зураг 6, 7).

Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 11) – д харуулав. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхээр ихэнх нутгаар агаарын температур өмнөх үеэсээ 3 – 5°С–аар сэрүүснэ.

Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр зарим газраар бага зургийн цас орно.

Салхи ихэнх хугацаанд 5 – 10 м/с, нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхээр зарим газраар 16 – 18 м/с хүртэл ширүүсч цасан болон шороон шуурга шуурах төлөвтэй байна.

Зураг 6. 2020 оны 11-р сарын агаарын дундаж температурын урьдчилсан мэдээ, С°

[Х – агаарын температур ОЖД – аас хүйтэн, Н – агаарын температур ОЖД – ийн орчим]

Зураг 7. 2020 оны 11-р сарын нийлбэр хур тунадасны урьдчилсан мэдээ, мм

[И – хур тунадас ОЖД – аас ахиу, Б – хур тунадас ОЖД – аас бага

 Н – агаарын температур, хур  тунадас ОЖД – ийн орчим]

Зураг 8. Баруун аймгуудын нутгийн 2020 оны 11-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

Зураг 9. Төвийн аймгуудын нутгийн 2020 оны 11-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

Зураг 10. Зүүн аймгуудын нутгийн 2020 оны 11-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

Зураг 11. Говийн аймгуудын нутгийн 2020 оны 11-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан – агаарын хамгийн их температур, хөх – агаарын хамгийн бага температур,

хар – агаарын дундаж температур, ногоон – хур тунадасны хэмжээ]

 

ЗӨВЛӨМЖ

X–XII сарын агаарын дундаж температур болон хоногийн хамгийн их, бага температурын явцыг бүс нутаг тус бүрээр (1981–2019) дундажлан явцыг харахад баруун, төв, зүүн зүгийн нутгаар 10 дугаар сарын 20– ны үеээс 0°C, 11 дүгээр сарын 5–ны үеэс эхлэн -5°C, 14–нөөс -10°C– аас тус тус бага болж хүйтрэн тогтмол хасах температуртай болно. Харин говийн бүс нутгаар харьцангуй орой хүйтэрч эхэлдэг.

2020 оны 11 дүгээр сарын урьдчилсан төлөвөөр Монгол орны нутгийн баруун хэсэг буюу Завханы ихэнх, Ховд, Говь – Алтай, Баянхонгорын хойд хэсэг, Архангай, Өвөрхангайн баруун хэсгээр мөн Сэлэнгийн нутаг, Төвийн хойд, Булганы баруун хэсгээр ОЖД-аас хүйтэн, бусад нутгаар дунджийн орчим байна. Харин хур тунадасны хувьд Алтайн уулархаг нутгаар буюу Баян – Өлгийн ихэнх, Ховд, Говь – Алтай, Баянхонгорын зарим сумдын нутгаар ОЖД – аас ахиу цас орох бол, говь талын нутгаар буюу Өмнөговь, Дорногвийн ихэнх, Сүхбаатарын зарим сумдын нутгаар харьцангуй бага цас орох төлөвтэй байна.

Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн эхэн үеээр ихэнх нутгаар цас орж, цасан болон шороон шуурга шуурч, агаарын температур өмнөх үеэсээ хүйтрэх төлөвтэй байгааг анхааруулж байна.

Онцлох мэдээ

Улаанбаатар - 2020/10/30

8 цаг

-1 30
O
CF
Утаа
2 м/с

ӨНӨӨДӨР - 2020/10/30

6 42
O
CF
Ялимгүй хур тунадас

10 м/с

Шинэ мэдээ

Санал асуулга

"Бороо шивэрнэ" гэсэн хэллэгтэй урьдчилсан мэдээг та юу гэж ойлгодог вэ?

google play app store